Yazılar

“Bazen en küçük şeyler, bütün bir ekosistemi kendi başına dize getirmeye yeter.” 

Deloitte’un çip krizi hakkındaki raporunun bu giriş cümlesi son üç yılda otomotiv sektöründe yaşanan çip krizini en iyi şekilde anlatıyor.

Çip krizinin başladığı ilk günden beri ümitle işaret edilen 2023’e girmiş durumdayız. Beklendiği gibi çip krizi bu yıl sona erecek mi? Bu soruya arkasına yaslanıp evet diyebilecek bir profesyoneli bulmak hala çok zor.

Çip kıtlığı için yüz milyarlarca dolarlık yatırım ve destek paketi açıklandı.

Ancak Dünya genelinde özellikle 2022’de açıklanan destek paketleri ve yatırımlar 2023’ü çip krizinin daha az hissedileceği bir yıl haline getirebilir.

  • Güney Kore çip üretim kapasitesinin artırılması için 10 yıl içinde 450 milyar dolarlık destek sağlayacağını açıkladı.
  • ABD, ağustos ayında yarı iletken çiplerin ülke içinde üretilmesi ve bu alandaki bilimsel araştırmaları desteklemek için 53 milyar dolarlık bir destek yasası çıkardı.
  • Avrupa Birliği ise çip üretim pazarındaki payını 2030’a kadar iki kat artırmayı hedeflendiğini açıkladı.
  • ABD’de fabrika da açmayı planlayan dünyanın en büyük çip üreticisi TSMC ise, 44 milyar dolarlık plan açıkladı
  • Türkiye’de çip tasarımı ile ilgili sınırlı girişimler olsa da henüz çip üretimi yapılmıyor. 

Çip üreticileri umutlu ancak otomotiv sektöründe kesintiler 2023’te de devam edecek.

Çip krizinin 2023’te devam edip etmeyeceği ile ilgili bazı görüşler ise şöyle: 

  • Financial Times’ta (FT) yayınlanan yeni bir rapor otomotiv endüstrisinde tedarik zinciri kıtlıklarının 2023 yılı boyunca devam edeceğini söylüyor.
  • Yarı iletken şirketi Onsemi’nin Başkanı Hassane El-Khoury: 2023’ü değiştirmek için yapabileceğiniz hiçbir şey yok. Müşteri talebini karşılamak için 2023’te her ay, her çeyrekte kapasite artıracağız.”
  • Bazı analistlerin tahminleri ise çip kıtlığı nedeniyle 2023’te yaklaşık 3 milyon daha az araç üretileceği yönünde.

KPMG’nin yarı iletken üreticileri yöneticileriyle gerçekleştirdiği ankette ise beklentiler daha olumlu. Ankete katılan 153 yöneticinin temsil ettiği şirketlerin yarısından fazlası 1 milyar dolardan fazla ciroya sahip. 

“2023’te de yıl boyunca ara ara kesintiler yaşanabilir.”

Bu yöneticilerin 2023 yılında çip krizinin bitebileceğine dair söylemleri oldukça umut verici. Ancak bu üreticiler de otomotiv sektörüne ayrı bir parantez açıyor ve otomotiv sektöründe 2023’te de yıl boyunca ara ara kesintiler yaşanabileceğini belirtiyorlar.

Kısacası,  çip üretiminde milyarlarca dolarlık yatırım/destek haberlerinin arasında 2023 yılında da istenilen otomobillerin, istenilen zamanlarda filolara katılabilmesi sorun olmaya devam edecek.

Kaynaklar: Ars Technica, Financial Times, KPMG, Deloitte 

MHEV – HEV – BEV – PHEV – FCEV

Elektrikli araçları trafikte her geçen gün daha sık görüyor olsak da henüz  toplam otomotiv pazarının çok küçük bir bölümünü oluşturuyorlar, ancak bunun hızlı bir şekilde değişmesi bekleniyor.

Boston Consulting Group’a göre 2026 yılına kadar satılan tüm hafif araçların yarısından fazlasının elektrikli araçlardan oluşması bekleniyor. .

Biz de şirketlerin filolarının 2022 yılıyla birlikte -Türkiye’de çok küçük adımlarla olsa da- elektrikli araçlarla dönüşeceğinin haberlerini duydukça heyecanlanıyoruz.

Bu yüzden elektrikli araçlar hakkında çok temel konularda kafa karışıklığı yaşanabildiğini  gördüğümüz için bu yazıyı paylaşmak istedik.

Her şeyden önce birkaç elektrikli araç tipi var. Bunların hepsi operasyonlarının en azından bir kısmı için elektrik kullansa da benzerlikleri yalnızca bununla sınırlı.

HEV: (Hybrid electric vehicle-Hibrit elektrikli araç)

HEV’ler en uzun zamandır var olan ve en yaygın hibrit türü.

HEV’lerde yakıt bazlı bir motor ve daha büyük bir bataryaya sahip bir elektrik motoru bulunuyor. Küçük kapasiteli, dışardan şarj edilmeyen bir bataryası da.  

“Rejeneratif frenleme” olarak bilinen bir süreçle, sürücü her frene dokunduğunda otomobilin elektrik aküsü şarj oluyor.

PHEV: (Plug-in hibrit electric vehicle)

Hibritlerden önemli farkı bir PHEV’in artan pil boyutu ve yalnızca elektrik gücüyle -yaklaşık 20 ila 30 mil – makul bir mesafe kat edebilmesidir.

MHEV: Hafif hibrit elektrikli araçlar

Bir hibrit elektrikli araçtan farklı olarak, bir MHEV yalnızca elektrik gücüyle çalışmaz, ancak içten yanmalı motor frenleme, yavaşlama ve durma sırasında kapatılabilir.

BEV: Battery electric vehicle:

BEV’ler tamamen elektrikle çalışır, yani BEV’de  içten yanmalı motor, yakıt deposu ve egzoz borusu yoktur. Bunun yerine, daha büyük bir yerleşik pille çalışan bir veya daha fazla elektrik motoruna sahiptir. Kullanıcılar pili harici bir çıkış üzerinden şarj eder.

BEV’ler şu anda arabalar, otobüsler, motosikletler ve scooterlar ve hatta tekneler dahil olmak üzere çeşitli biçimlerde mevcuttur.

FCEV: Fuel Cell Electric Vehicle

Konvansiyonel gibi dışarıdan hortumla güç aktarımı yapılır.

Sıkıştırılmış hidrojen yakıt hücresinden(fuel cell) geçirilerek elektrik motorunu harekete geçiren enerji elde edilir. Egzoz borusundan sadece su buharı açığa çıkar.

Filonuzu daha sürdürülebilir hale getirmek isteyen bir işletmeyseniz elektrikli araçlar ile ilgili tüm sorularınızın cevaplarını Filo Broker’da bulabilirsiniz.